Loading...

Skontaktuj się

(+48) 504 506 878
Whatsup 504 506 878

Godziny Otwarcia

Pon - Czw 10-20

Adres:

os. Kolorowe 17A/34 Kraków

Zaburzenia odżywiania - czym są i jak je rozpoznać?

wrz 22,2025

Zaburzenia odżywiania to poważne zaburzenia psychiczne, które wpływają na sposób postrzegania jedzenia, masy ciała i własnego wyglądu. Objawiają się nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi oraz zachowaniami związanymi z kontrolą wagi. Mogą prowadzić do ciężkich konsekwencji zdrowotnych – zarówno fizycznych, jak i psychicznych.

Anoreksja nervosa (jadłowstręt psychiczny) – skrajne ograniczanie jedzenia, intensywna obawa przed przytyciem, zniekształcone postrzeganie własnego ciała.
Bulimia nervosa (żarłoczność psychiczna) – powtarzające się epizody objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne, takie jak prowokowanie wymiotów, nadmierne ćwiczenia czy stosowanie środków przeczyszczających.
Zaburzenie z napadami objadania się (BED – Binge Eating Disorder) – nawracające epizody niekontrolowanego spożywania dużych ilości jedzenia, bez późniejszych zachowań kompensacyjnych.
Inne określone zaburzenia odżywiania(OSFED) – osoby, które nie spełniają pełnych kryteriów diagnostycznych anoreksji czy bulimii, ale są klinicznie istotne.

Fizyczne: znaczne wahania masy ciała, osłabienie, zaburzenia miesiączkowania, problemy z układem pokarmowym, odwodnienie, omdlenia.
Psychiczne i emocjonalne: obsesja na punkcie jedzenia, poczucie winy po posiłkach, lęk przed przytyciem, niska samoocena, perfekcjonizm, depresja i lęk.
Behawioralne: unikanie jedzenia w towarzystwie, rytuały związane z jedzeniem (np. krojenie na bardzo małe kawałki), nadmierna aktywność fizyczna, częste korzystanie z łazienki po posiłku.

  • Zaburzenia odżywiania występują najczęściej u młodzieży i młodych dorosłych, ale dotykają też dzieci i osób starszych.
  • Szacuje się, że na anoreksję choruje ok. 0,3–1% populacji, na bulimię 1–2%, a na BED nawet 2–3% dorosłych.
  • Częściej diagnozowane są u kobiet, jednak u mężczyzn również występują i bywają trudniejsze do rozpoznania.
  • W ostatnich latach obserwuje się wzrost częstości zaburzeń odżywiania, m.in. w związku z presją społeczną i mediami społecznościowymi.

CBT (Cognitive Behavioural Therapy) to jedna z najskuteczniejszych metod leczenia zaburzeń odżywiania. Opiera się na założeniu, że myśli, emocje i zachowania są ze sobą powiązane, a zmiana sposobu myślenia pozwala na poprawę funkcjonowania i zmniejszenie objawów.

Cele terapii CBT:

  • zmiana zniekształconych przekonań dotyczących jedzenia, masy ciała i wyglądu,
  • redukcja zachowań kompensacyjnych (np. wymiotów, nadmiernych ćwiczeń),
  • wprowadzenie regularnych i zdrowych nawyków żywieniowych,
  • poprawa poczucia własnej wartości i radzenia sobie ze stresem.

Przebieg terapii:
  • edukacja pacjenta na temat choroby,
  • monitorowanie posiłków i myśli związanych z jedzeniem,
  • techniki poznawcze – identyfikacja i zmiana negatywnych schematów myślenia,
  • praca nad emocjami i umiejętnością radzenia sobie w trudnych sytuacjach,
  • zapobieganie nawrotom choroby.

  • Skuteczność:
    CBT uznawana jest za „złoty standard” w leczeniu bulimii i BED i w terapii anoreksji (często w połączeniu z innymi formami leczenia, np. terapią rodzinną).